როგორც ეკოლოგიურად სუფთა გარემოში გაზრდილი ან კულტივირებული მრავალი სოკო, Hericium erinaceus ნაყოფსხეულებში აგროვებს მიკრო და მაკროელემენტების მთელ აუცილებელ სპექტრს. სოკოების რაციონში ჩართვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ქალაქურ გარემოში მცხოვრები ადამიანებისთვის, რომლებიც მუდმივ ოქსიდაციურ სტრესს აწყდებიან (დარღვეული ძილისა და სიფხიზლის ციკლები; კვების დისბალანსი და კვებითი ქცევის პრობლემები; ქრონიკული სტრესი; გარემოს არასასურველი ეკოლოგიური ფაქტორები; ფიზიკური დატვირთვის არარსებობა). ამიტომ სოკოები — თანამედროვე ეპოქის უნიკალური და უაღრესად პერსპექტიული პროდუქტია, რომელსაც შეუძლია დაფაროს თანამედროვე ადამიანის ნუტრიციული მოთხოვნილებების მთელი სპექტრი.
Hericium erinaceus — ცნობილი სოკოა უნიკალური ნოოტროპული თვისებებით, რომელსაც შეუძლია ხარისხიანად გააუმჯობესოს კოგნიტური მაჩვენებლები და გაააქტიუროს გონებრივი საქმიანობა. სწორედ Hericium erinaceus-ის მიცელიუმისა და ნაყოფსხეულების ნაზავი იძლევა საშუალებას მივიღოთ ამ სოკოსგან ყველაფერი ყველაზე სასარგებლო და შევინარჩუნოთ ერინაცინების დიტერპენოიდების მაქსიმალური რაოდენობა. ეს დიტერპენოიდები ავლენენ მაღალ ბიოლოგიურ აქტივობას როგორც ნერვული დაბოლოებების ზრდის სტიმულატორები, რითაც ზრდიან ტვინის ნეიროპლასტიკურობას და ახალი უნარების შესწავლის უნარს. ერინაცინ A — ერინაცინების ჯგუფის მთავარი წარმომადგენელია, რომელიც Hericium erinaceus-ის მიცელიუმში გვხვდება. ის არა მხოლოდ ზრდის ნეიროტროფულ ფაქტორს NGF-ს (Nerve Growth Factor), თვალსაჩინოდ ზრდის ნეირონების გადარჩენას ტვინის სხვადასხვა უბანში, არამედ ზრდის კატექოლამინების რაოდენობას ჰიპოკამპის ლურჯ ლაქაში. სწორედ ერინაცინ A მნიშვნელოვნად ზრდის უჯრედების გადარჩენას ინსულტის ექსპერიმენტულ მოდელებში და ამცირებს პროანთებითი ციტოკინების ექსპრესიას, რაც, უდავოდ, უკიდურესად მნიშვნელოვან თერაპიულ პოტენციალს ქმნის გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიისადმი მიდრეკილი ადამიანებისთვის, მათ შორის თავის ტვინის იშემიის ჩათვლით.
-
ერინაცინ A კარგად არის შესწავლილი პარკინსონის დაავადებასთან მიმართებით — ეს არის გავრცელებით მეორე ნეიროდეგენერაციული დაავადება, რომლისთვისაც დამახასიათებელია თავის ტვინის შავ სუბსტანციაში დოფამინერგული უჯრედების პროგრესირებადი დაკარგვა. თავის ტვინის შავი სუბსტანცია მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მოტორულ ფუნქციაში, კუნთების ტონუსში და ორგანიზმის ვეგეტატიური საქმიანობის სტატოკინეტიკური ფუნქციის განხორციელებაში: სუნთქვაში, გულის ფუნქციაში, სისხლძარღვების ტონუსში და სხვ. მასში დოფამინერგული უჯრედების დაკარგვა იწვევს მძიმე მოძრაობით დარღვევებს, მათ შორის მოსვენების ტრემორს, კუნთების რიგიდობას, მოძრაობების შენელებას და პოზურ არასტაბილურობას. კვლევების შედეგებმა აჩვენა, რომ შავ სუბსტანციაში დოფამინერგული დაზიანებები და ოქსიდაციური სტრესი მნიშვნელოვნად მცირდება ერინაცინ A-ის შეყვანის შემდეგ. უფრო მეტიც, დადგინდა, რომ ამ ნივთიერებას შეუძლია მოტორული დეფიციტის უკუმობრუნება, რაც მიუთითებს არა მხოლოდ პროფილაქტიკურ, არამედ პარკინსონიზმით დაავადებულთათვის მაღალ თერაპიულ პოტენციალზეც.
-
არსებობს კვლევები ერინაცინ A-ის აქტივობის შესახებ, რომელიც მიღებულია Hericium erinaceus-ის მიცელიუმიდან, ალცჰაიმერის დაავადებასთან მიმართებით — ეს არის მძიმე პროგრესირებადი ნეიროდეგენერაციული დარღვევა, რომელიც იწვევს კოგნიტური უნარებისა და ქცევითი უნარების მკვეთრ დაქვეითებას. სულ უფრო მეტი მტკიცებულებაა, რომ ალცჰაიმერის დაავადების პროგრესირება გარკვეული მომენტის შემდეგ იქცევა შეუჩერებელ ჯაჭვურ რეაქციად, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მაღალი ნეიროტოქსიკურობის ბეტა-ამილოიდური ფოლაქების არსებობა. ეს ფოლაქები იწვევს სერიოზულ მეორად დაზიანებებს: კალციუმის ჰომეოსტაზის დარღვევას, ანთებას, ექსაიტოტოქსიკურობას და უჯრედულ აპოპტოზს (უჯრედის სიკვდილს). ეს იწვევს ნერვული უჯრედების ციტოსკელეტის დარღვევას და მათში ნეიროფიბრილარული ცილების დაგროვებას, რომლებიც ძირითადად შედგება არახსნადი ფილამენტებისგან — ჰიპერფოსფორილირებული ტაუ-ცილებისგან, რომელთა რაოდენობაც პირდაპირ კორელირებს დაავადების მიმდინარეობის სიმძიმესთან. ერინაცინ A-ს შეუძლია შეამციროს ბეტა-ამილოიდური ფოლაქების დაგროვება, ასევე შეამციროს ფოლაქებთან დაკავშირებული მიკროგლიისა და ასტროციტების აქტივაცია თავის ტვინის ქერქსა და ჰიპოკამპში, ამასთანავე გააძლიეროს ნეირონების წინამორბედების პროლიფერაცია და ახალი ნეირონების რაოდენობა, ნეიროგენეზის სტიმულირებით. ეს თვისებები სოკოს გამოყენებას ალცჰაიმერის დაავადების საწყის ეტაპებზე მუშაობისთვის შესანიშნავ სტრატეგიად აქცევს და შეუძლია არა მხოლოდ პროფილაქტიკა, არამედ უკვე არსებული დაავადების მიმდინარეობის ხარისხიანი გაუმჯობესებაც.
-
დეპრესია, ისევე როგორც ქრონიკული სტრესი, თანამედროვე საზოგადოების სერიოზული პრობლემებია. ისინი ხშირად კორელირებენ თავის ტვინის საერთო ანთებით სტატუსთან, მათ შორის ნეიროდეგენერაციულ პათოლოგიებთან. დადასტურებულია, რომ NGF-ის დონე მნიშვნელოვნად დაბალია დეპრესიული აშლილობის მქონე ადამიანებში ჯანმრთელებთან შედარებით. ასევე არსებობს კვლევები, რომლებიც აჩვენებს, რომ ქრონიკული სტრესი იწვევს BDNF-ის ექსპრესიის შემცირებას — კიდევ ერთი ნეიროტროფინი, რომელიც ეხმარება არსებული ნეირონების გადარჩენის შენარჩუნებას და ასტიმულირებს ახალი ნეირონებისა და სინაფსების ზრდასა და დიფერენცირებას. ტვინში ის ყველაზე აქტიურია იმ უბნებში, რომლებიც პასუხისმგებელია სწავლასა და გრძელვადიანი მეხსიერების ჩამოყალიბებაზე. კვლევებში, რომლებიც სწავლობდნენ Hericium erinaceus-ის ანტიდეპრესანტისმაგვარ ეფექტებს, ერინაცინ A-ის მაღალი შემცველობის მქონე მიცელიუმი ამცირებდა ოქსიდაციურ სტრესს თავის ტვინში, ამცირებდა პროანთებითი ციტოკინების IL-6-ის და სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორის ალფას TNF-ხ ექსპრესიას, ასევე ზრდიდა BDNF-ის ექსპრესიას და აუმჯობესებდა ქცევით მაჩვენებლებს, ზრდიდა ნორადრენალინის, დოფამინის და სეროტონინის დონეებს. ეს იძლევა საფუძველს ვივარაუდოთ, რომ Hericium erinaceus-ის მოხმარებას შეუძლია დეპრესიული მდგომარეობების უკუმობრუნება იმ ნეირომედიატორების მოდულაციის გზით, რომლებიც პასუხისმგებელია მოტივაციაზე, აქტივობაზე და კარგ განწყობაზე, რითაც შესაძლებელს ხდის ქცევითი პატერნების შეცვლას და პიროვნების ბირთვის ხელსაყრელი მიმართულებით გადაწყობას.
მიმოხილვა
მიმოხილვები ჯერ არ არის.